1. Khí thế thu hoạch rộn ràng trên “thủ phủ” dưa bở Cổ Đạm
Những ngày đầu hè năm 2026, trên khắp các dải đất ven biển xã Cổ Đạm. Không khí lao động bước vào giai đoạn hối hả và nhộn nhịp nhất trong năm. Từ cặn kẽ các lối nhỏ dẫn ra đồng cho đến những khoảng bãi trồng tập trung tại các thôn Vân Thanh Bắc, Vân Thanh hay Kỳ Tây. Đâu đâu cũng rộn ràng tiếng nói cười của bà con nông dân đang tất bật thu hái những lứa dưa bở đầu mùa.
Vụ dưa năm nay được đánh giá là một trong những kỳ canh tác thắng lợi toàn diện nhất trong nhiều năm trở lại đây. Khác với tâm lý phập phồng lo lắng về cảnh “được mùa mất giá” thường gặp ở nông sản miền Trung. Người trồng dưa Cổ Đạm bước vào vụ thu hoạch với niềm vui trọn vẹn khi sản lượng tăng cao đi kèm với mức giá thu mua tại ruộng đạt kỷ lục.
Theo quan sát thực tế tại các vựa dưa, nhờ sự ủng hộ của thời tiết giai đoạn đầu mùa cùng kỹ thuật chăm sóc mát tay của người dân, chất lượng trái dưa bở năm nay vượt trội rõ rệt:
- Hình thức: Quả phát triển đồng đều, kích thước lớn, vỏ mỏng, vân lưới hiện rõ và lên màu ruột vàng ươm đẹp mắt.
- Hương vị: Thịt dưa giữ được độ tơi xốp đặc trưng, khi chín tỏa hương thơm dịu nhẹ, chứa nhiều nước và sở hữu vị ngọt thanh mát. Đúng chuẩn dòng dưa bở truyền thống trên dải đất miền Trung.

2. Hảo hạng chất lượng, giá bán đạt đỉnh: Nông dân thu lãi vượt trội
Không chỉ mang lại niềm vui về mặt sản lượng, giá trị kinh tế của quả dưa bở năm 2026 thực sự đã tạo nên một “cú hích” lớn cho thu nhập của hộ gia đình miền quê Hà Tĩnh.
Mức giá kỷ lục và bài toán hiệu quả kinh tế
Tại thời điểm đầu vụ, thương lái từ khắp các vùng lân cận đã đánh xe về tận chân ruộng để thu mua dưa bở với mức giá dao động từ 20.000 – 25.000 đồng/kg. Đây được ghi nhận là mức giá bán tại vườn cao nhất trong nhiều vụ mùa gần đây.
Với năng suất bình quân đạt từ 1 – 1,2 tấn/sào (tương đương 20 – 24 tấn/ha). Sau khi cấn trừ toàn bộ chi phí đầu vào như giống, phân bón, màng phủ và nhân công, mỗi sào dưa bở mang về khoản lợi nhuận ròng trên 10 triệu đồng.
| Chỉ số so sánh | Trồng Lúa Truyền Thống (1 Sào) | Trồng Dưa Bở Cổ Đạm (1 Sào) |
| Thời gian sinh trưởng | 100 – 110 ngày | 50 – 65 ngày |
| Năng suất bình quân | 2,5 – 3 tạ/sào | 1,0 – 1,2 tấn/sào |
| Giá bán trung bình | 7.000 – 8.000đ/kg | 20.000 – 25.000đ/kg |
| Lợi nhuận ròng | ~ 1,5 – 2 triệu đồng | > 10 triệu đồng |

Niềm vui của người lao động trực tiếp
Chia sẻ trên cánh đồng dưa xanh mướt, ông Hoàng Văn Đường (thôn Vân Thanh Bắc, xã Cổ Đạm) phấn khởi cho biết:
“Gia đình tôi năm nay canh tác hơn 3 sào dưa bở. Nhờ thời tiết nắng ấm hợp lý, cây dưa ít bị sâu bệnh tấn công, tỷ lệ đậu quả rất cao. Quả nào quả nấy to tròn, cầm chắc tay. Đặc biệt nhất là năm nay thương lái thu mua rất nhanh, hái đến đâu bán hết đến đó ngay tại ruộng. Tính ra thu nhập từ dưa bở cao gấp 3-4 lần so với làm lúa, bà con ai nấy đều vô cùng phấn khởi.”
3. Giải mã bí quyết: Tại sao dưa bở Cổ Đạm lại “được mùa, được giá”?
Thắng lợi của vụ dưa bở Hà Tĩnh năm 2026 không phải là chuyện may rủi ngẫu nhiên. Mà là kết quả của sự hòa quyện giữa thổ nhưỡng trời ban và tư duy canh tác cải tiến của nông dân địa phương.
1. Thổ nhưỡng đặc thù của dải đất ven biển
Xã Cổ Đạm sở hữu vùng đất pha cát tơi xốp, giàu khoáng chất và có khả năng thoát nước cực kỳ tốt. Yếu tố này giúp rễ cây dưa bở phát triển sâu, không bị úng rễ khi gặp mưa thất thường. Đồng thời giúp cây tích tụ hàm lượng đường tự nhiên cao hơn so với trồng trên đất thịt nặng.
2. Chiến lược gieo trồng rải vụ thông minh
Dưa bở thuộc nhóm cây trồng ngắn ngày, chỉ mất từ 50 đến 65 ngày kể từ khi xuống giống là có thể thu hoạch. Nhận diện được nhu cầu tiêu thụ dưa để giải nhiệt tăng vọt trong những tháng hè oi bùng. Người dân Cổ Đạm đã chủ động chia nhỏ diện tích để gieo trồng rải vụ từ tháng 5 kéo dài đến đầu tháng 7. Điều này giúp tránh tình trạng dồn dập nguồn cung gây rớt giá. Đảm bảo lúc nào cũng có dưa tươi mới cung ứng ra thị trường.
3. Áp dụng đồng bộ kỹ thuật canh tác hiện đại
Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền thống, bà con nông dân Cổ Đạm đã mạnh dạn đưa các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất:
- Sử dụng màng phủ nông nghiệp: Giúp giữ ẩm cho đất, ngăn chặn cỏ dại tranh giành dinh dưỡng. Đồng thời giữ cho quả dưa không tiếp xúc trực tiếp với đất ẩm, hạn chế nấm bệnh và thối trái.
- Bón phân cân đối: Ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh kết hợp với việc bổ sung kali đúng thời điểm cây mang trái. Giúp dưa đạt độ ngọt thanh tự nhiên và thịt dưa tơi xốp.
- Phòng trừ sâu bệnh sinh học: Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết. Để chủ động phòng ngừa các bệnh thường gặp như sương mai, phấn trắng bằng các biện pháp an toàn. Đảm bảo nông sản sạch và an toàn cho người tiêu dùng.
4. Xây dựng thương hiệu và bài toán sinh kế bền vững cho nông sản Hà Tĩnh
Sự thành công của vụ dưa bở năm 2026 không chỉ đơn thuần mang lại một mùa hè ấm no cho bà con Cổ Đạm. Mà còn mở ra định hướng quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại tỉnh Hà Tĩnh.
Hiện nay, toàn xã Cổ Đạm đang duy trì diện tích trồng dưa trên 20 ha. Kênh tiêu thụ của dưa bở Cổ Đạm cũng ngày càng đa dạng. Từ thương lái thu mua số lượng lớn vận chuyển đi các tỉnh miền Bắc. Tiêu thụ tại các chợ đầu mối nội tỉnh cho đến bán lẻ trực tiếp cho du khách dọc các tuyến giao thông chính.
Đánh giá về định hướng phát triển trong thời gian tới, ông Ngô Đức Tài – Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Cổ Đạm khẳng định:
“Vụ dưa bở năm nay tiếp tục chứng minh đây là cây trồng chủ lực mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội trên vùng đất cát Cổ Đạm. Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng bà con trong việc quy hoạch vùng trồng tập trung, hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật VietGAP, đồng thời đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, kết nối với các hệ thống phân phối hiện đại để đưa quả dưa bở Cổ Đạm vươn xa hơn nữa.”
