Trong xu hướng nông nghiệp tuần hoàn và hữu cơ sinh học, vi sinh vật bản địa được coi là “báu vật” của đất. Khác với các dòng vi sinh công nghiệp, vi sinh IMO được thu gom trực tiếp tại môi trường địa phương nên có sức sống cực kỳ dẻo dai, khả năng thích nghi cao và chi phí nhân nuôi gần như bằng 0.
Chuyên mục cẩm nang nhà nông kỳ này sẽ hướng dẫn bà con chi tiết quy trình 4 bước tự thu gom và nhân nuôi IMO từ cấp 1 đến cấp 4 để làm phân bón, phun xua đuổi sâu bệnh và cải tạo đất.

1. Vi sinh vật bản địa (IMO) là gì và lợi ích đối với cây trồng?
IMO là tập hợp các nhóm vi sinh vật có lợi sinh sống tự nhiên trong lớp đất mùn rừng hoặc dưới gốc cây cổ thụ lâu năm.
Khi ứng dụng theo hướng dẫn trong cẩm nang nhà nông, IMO mang lại 4 công dụng vượt trội:
- Phân hủy cực nhanh chất hữu cơ: Rút ngắn thời gian ủ phân chuồng. Rơm rạ từ 3 tháng xuống còn 15 – 20 ngày.
- Ức chế nấm bệnh hại rễ: Các chủng vi sinh bản địa sẽ chiếm chỗ. Cạnh tranh thức ăn và tiêu diệt các loại nấm gây thối rễ (Phytophthora, Pythium).
- Khử mùi hôi chuồng trại 100%: Dùng dung dịch IMO phun trực tiếp lên chuồng nuôi giúp phân hủy khí $H_2S$ và $NH_3$ tức thì.
- Tiết kiệm 80% chi phí: Bà con hoàn toàn tự làm tại nhà bằng các nguyên liệu giá rẻ như cơm nguội, cám gạo, đường mật.
2. Quy trình 4 bước nhân nuôi vi sinh theo Cẩm Nang Nhà Nông
2.1. Bước 1: Thu gom vi sinh gốc
- Nguyên liệu: Cơm trắng nấu chín để nguội, khay gỗ hoặc hũ nhựa, vải mùng che.
- Thực hiện: Cho cơm vào khay (dày 3 – 5 cm). Mang khay cơm đặt dưới lớp mùn tơi xốp trong rừng cây, dưới gốc tre hoặc gốc cây cổ thụ lâu năm. Dùng vải mùng bọc kín miệng khay để tránh côn trùng, phủ nhẹ lớp lá khô lên trên.
- Thời gian: Sau 3 – 5 ngày, lấy khay ra sẽ thấy lớp tơ nấm màu trắng, vàng đốm phủ đều mặt cơm (đó chính là vi sinh gốc IMO 1).
2.2. Bước 2: Nhân nuôi IMO 1 thành IMO 2
- Thực hiện: Trộn đều phần cơm IMO 1 với Mật rỉ đường đen theo tỷ lệ khối lượng 1 : 1.
- Cho hỗn hợp vào hũ đậy hé nắp, để nơi râm mát từ 5 – 7 ngày. Hỗ trợ lên men tạo thành dung dịch chất lỏng màu nâu sẫm, thơm mùi men rượu nhẹ. Đây chính là chế phẩm IMO 2.
2.3. Bước 3: Nhân nuôi IMO 2 thành IMO 3
Để có lượng lớn vi sinh dùng dần cho cả vườn:
- Nguyên liệu: 100 kg cám gạo (hoặc mùn cưa/trấu mục), 1 lít IMO 2, 1 lít mật rỉ đường và 30 lít nước sạch.
- Thực hiện: Hòa IMO 2 và mật rỉ đường vào nước. Tưới đều lên cám gạo sao cho độ ẩm đạt 60% (nắm chặt không rơi nước, thả tay ra cám vỡ đôi).
- Chất thành đống, phủ bạt ủ từ 4 – 5 ngày. Khi đống ủ nóng lên 40 – 50°C và bốc mùi thơm nhẹ là đã hoàn thành IMO 3.
2.4. Bước 4: Tạo IMO 4 trộn đất bón gốc
- Trộn 1 phần IMO 3 với 5 – 10 phần đất mùn tơi xốp hoặc phân chuồng hoai mục. Ủ tiếp 5 ngày.
- Tác dụng: Dùng IMO 4 bón trực tiếp vào mô gốc cây trồng để cải tạo đất chua phèn và bảo vệ bộ rễ cám.
3. Cách sử dụng IMO hiệu quả nhất cho vườn cây
Theo kinh nghiệm được chia sẻ trong cẩm nang nhà nông, bà con ứng dụng IMO theo các công thức sau:
- Tưới kích rễ & Cải tạo đất: Pha 1 lít dung dịch IMO 2 với 200 lít nước sạch, tưới quanh mô gốc định kỳ 10 – 15 ngày/lần.
- Phun xua đuổi sâu bệnh: Ngâm IMO 2 với ớt, tỏi, gừng ngâm trong 7 ngày. Pha 50ml dung dịch thu được với 16 lít nước phun qua lá giúp xua đuổi sâu ăn lá, bọ trĩ và nhện đỏ.
Ứng dụng kỹ thuật nuôi vi sinh là chìa khóa giúp bà con tự chủ nguồn phân bón sinh học chất lượng cao với chi phí thấp nhất. Lượng vi sinh vật bản địa dồi dào sẽ giúp đất trồng ngày càng tơi xốp. Cây trồng khỏe mạnh tự nhiên và giảm thiểu tối đa việc sử dụng hóa chất độc hại.
