ĐẠO ÔN LÁ LÀ GÌ? PHÒNG TRỪ BỆNH ĐẠO ÔN LÁ HẠI LÚA MÙA MƯA

Bệnh đạo ôn (do nấm Pyricularia oryzae gây ra) là một trong những đối tượng dịch hại nguy hiểm nhất trên cây lúa. Vào giai đoạn lúa đẻ nhánh đến làm đòng, gặp thời tiết sương mù, mưa nhiều. Bón thừa đạm, bệnh đạo ôn lá phát sinh và lây lan rất nhanh. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, vết bệnh sẽ cháy rụi cả ruộng. Gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất toàn vụ.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bà con chi tiết kỹ thuật nhận biết. Quản lý và phòng trừ bệnh đạo ôn lá hiệu quả, bảo vệ ruộng lúa xanh tốt bền vững.

1. Triệu chứng nhận biết bệnh đạo ôn lá

Bà con cần thăm ruộng thường xuyên để phát hiện bệnh ngay từ khi mới chớm xuất hiện:

• Vết bệnh ban đầu: Xuất hiện các chấm nhỏ màu xanh đậm hoặc xám nhạt trên bề mặt lá.
• Vết bệnh điển hình: Vết bệnh nhanh chóng tiến triển thành hình mắt én, hai đầu nhọn. Ở giữa màu xám bạc, viền ngoài màu nâu sẫm, bao quanh bởi một quầng vàng.
• Khi bệnh nặng: Các vết bệnh liên kết lại với nhau làm cho lá lúa bị cháy khô hoàn toàn (cháy lá). Rụi từng đám trên ruộng, cây lúa kiệt sức không thể đẻ nhánh hay làm đòng.

2. Điều kiện phát sinh và lây lan dịch bệnh

Nấm bệnh đạo ôn tồn tại trong tàn dư cây trồng, cỏ dại và phát tán rất nhanh nhờ gió, nước. Các yếu tố thúc đẩy bệnh bùng phát bao gồm:

• Thời tiết: Nhiệt độ mát mẻ (20 – 28°C), độ ẩm không khí cao (>90%), có sương mù kéo dài hoặc mưa ẩm bão bùng.
• Bón phân mất cân đối: Bón thừa đạm, bón phân muộn. Làm cho lá lúa non mềm, mỏng vách tế bào, tạo điều kiện cho bào tử nấm dễ dàng xâm nhập.
• Mật độ gieo sạ: Sạ quá dày khiến ruộng bị âm u, thiếu ánh sáng, ẩm độ vòm lá cao.

3. Biện pháp canh tác phòng ngừa đạo ôn lá

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, bà con nên chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật ngay từ đầu vụ:

• Sử dụng giống kháng: Ưu tiên gieo sạ các giống lúa có khả năng chống chịu bệnh đạo ôn tốt. Phù hợp với vùng sinh thái địa phương.
• Gieo sạ mật độ hợp lý: Tránh sạ quá dày (chỉ nên sạ từ 80 – 100 kg/ha đối với sạ hàng/sạ máy) để ruộng lúa thông thoáng.
• Bón phân cân đối: Bón đạm đúng liều lượng, đúng thời điểm; tăng cường bổ sung Kali, Silic. Các nguyên tố vi lượng để giúp vách tế bào lá dày, cứng dẻo, tăng sức đề kháng tự nhiên.
• Quản lý nước: Duy trì mực nước ruộng hợp lý. Không để ruộng bị khô hạn vì lúa thiếu nước vách tế bào yếu, rất dễ nhiễm bệnh.

4. Kỹ thuật xử lý và phun thuốc phòng trừ hiệu quả

Khi phát hiện vết bệnh đạo ôn xuất hiện trên ruộng, bà con cần thực hiện ngay các bước xử lý sau:

1. Ngưng bón phân đạm ngay lập tức: Tuyệt đối không bón đạm, phân bón lá có đạm hoặc các chất kích thích sinh trưởng khi ruộng đang bị bệnh.
2. Ngưng phun phân bón lá chứa đạm: Chỉ giữ mực nước ruộng từ 2 – 3cm để cây lúa không bị sốc.
3. Sử dụng thuốc đặc trị: Phun các loại thuốc bảo vệ thực vật đặc trị bệnh đạo ôn chứa các hoạt chất như Tricyclazole, Isoprothiolane, Fenoxanil, Azoxystrobin…
4. Kỹ thuật phun: Phun đủ lượng nước tràn đều mặt lá, phun vào sáng sớm hoặc chiều mát. Nếu áp lực bệnh cao hoặc gặp mưa sau khi phun, cần phun lặp lại lần 2 sau 5 – 7 ngày.