Cây ra đọt non bị xoăn, biến dạng: Nguyên nhân và cách xử lý

Đọt non bị xoăn, cong hoặc biến dạng là hiện tượng khá phổ biến trên nhiều loại cây trồng. Khi đọt mới nhú ra đã có hình dạng bất thường, lá non không mở đều hoặc bị co lại, bà con cần kiểm tra kỹ trước khi xử lý.

Nguyên nhân có thể liên quan đến côn trùng chích hút, dinh dưỡng, thời tiết, nước tưới hoặc điều kiện sinh trưởng của cây. Xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp hạn chế việc xử lý sai cách.

Dấu hiệu đọt non bị xoăn cần chú ý

Bà con có thể quan sát một số biểu hiện:

• Đọt mới ra bị cong hoặc cuộn lại.
• Lá non không mở hoàn toàn.
• Phiến lá biến dạng.
• Đọt phát triển không đồng đều.
• Lá non nhỏ hơn bình thường.
• Mép lá bị cuốn hoặc nhăn.
• Một số đọt bị ngừng phát triển.

Không phải tất cả trường hợp đều có cùng một nguyên nhân, vì vậy cần kiểm tra thêm các dấu hiệu đi kèm.

Vì sao đọt non bị xoăn?

1. Côn trùng chích hút gây biến dạng đọt

Đây là nguyên nhân thường được nghĩ đến khi đọt non bị xoăn và biến dạng.

Các nhóm côn trùng nhỏ có thể tập trung ở đọt non và mặt dưới lá để chích hút dịch cây. Khi bị tác động trong giai đoạn mô còn non, lá có thể phát triển không bình thường.

Bà con nên kiểm tra kỹ:

• Mặt dưới lá.
• Kẽ lá.
• Chồi non.
• Đọt mới phát triển.

Không nên chỉ nhìn vài lá bị xoăn rồi kết luận ngay, mà cần quan sát cả cây.

2. Đọt non bị xoăn do cây thiếu dinh dưỡng

Dinh dưỡng không cân đối cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của lá và chồi non.

Khi cây thiếu hoặc mất cân đối một số dưỡng chất, biểu hiện có thể xuất hiện ở lá non hoặc lá già tùy từng trường hợp.

Tuy nhiên, không nên thấy đọt xoăn là bổ sung thật nhiều phân ngay.

Cần xem xét thêm tình trạng đất, rễ, độ ẩm và biểu hiện trên toàn bộ cây.

3. Thời tiết bất lợi làm đọt phát triển không bình thường

Đọt non rất nhạy cảm với điều kiện môi trường.

Nắng nóng kéo dài, mưa nhiều, nhiệt độ thay đổi nhanh hoặc độ ẩm không ổn định đều có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của chồi non.

Nếu nhiều cây trong cùng khu vực xuất hiện biểu hiện tương tự sau một đợt thời tiết bất thường, bà con nên xem xét yếu tố môi trường trước khi xử lý riêng từng cây.

4. Bộ rễ gặp vấn đề

Đây là nguyên nhân thường bị bỏ qua.

Đọt non phát triển phụ thuộc vào khả năng cung cấp nước và dinh dưỡng của toàn cây. Nếu bộ rễ hoạt động kém, cây có thể không đủ điều kiện để nuôi đọt mới.

Một số nguyên nhân ảnh hưởng đến vùng rễ:

• Đất quá ẩm.
• Đất bị nén.
• Rễ bị tổn thương.
• Thoát nước kém.
• Độ ẩm đất thay đổi quá nhanh.

Vì vậy, khi đọt non bất thường kéo dài, bà con nên kiểm tra cả đất và bộ rễ, không chỉ tập trung vào phần lá.

Đọt non bị xoăn phải làm sao?

Bước 1 – Kiểm tra côn trùng

Quan sát kỹ đọt và mặt dưới lá.

Nếu phát hiện côn trùng, cần xác định đúng nhóm gây hại trước khi lựa chọn biện pháp kiểm soát.

Bước 2 – Kiểm tra đất và độ ẩm

Đất quá khô hoặc quá ẩm đều có thể khiến cây bị stress.

Cần điều chỉnh chế độ tưới dựa trên loại cây, thời tiết và điều kiện đất thay vì tưới theo một lịch cố định.

Bước 3 – Kiểm tra bộ rễ

Nếu cây đồng thời có biểu hiện vàng lá, sinh trưởng chậm hoặc đọt mới yếu, nên kiểm tra vùng rễ.

Một bộ rễ khỏe cần có môi trường đất phù hợp để phát triển và hấp thu nước, dinh dưỡng.

Bước 4 – Đánh giá lại dinh dưỡng

Không nên tăng lượng phân một cách cảm tính.

Nếu nghi ngờ thiếu dinh dưỡng, cần xem xét biểu hiện cụ thể của cây, lịch bón phân và nếu có điều kiện thì kiểm tra đất hoặc lá để có cơ sở chính xác hơn.

Có nên cắt bỏ đọt bị xoăn không?

Không phải trường hợp nào cũng cần cắt.

Nếu đọt chỉ bị ảnh hưởng nhẹ và nguyên nhân đã được kiểm soát, cây có thể tiếp tục phát triển.

Trong trường hợp phần đọt bị tổn thương nặng hoặc có dấu hiệu bệnh, việc xử lý cần căn cứ vào nguyên nhân cụ thể và đặc điểm của từng loại cây.

Quan trọng nhất vẫn là tìm nguyên nhân trước khi cắt tỉa.

Làm sao để đọt non phát triển khỏe?

Để cây ra đọt đồng đều, bà con cần chăm sóc tổng thể thay vì chỉ tập trung vào phân bón.

Một số yếu tố cần chú ý:

• Đảm bảo đất thoát nước tốt.
• Duy trì độ ẩm phù hợp.
• Chăm sóc bộ rễ.
• Bón dinh dưỡng cân đối.
• Theo dõi sâu, côn trùng trên đọt non.
• Hạn chế để cây bị stress do thời tiết.
• Theo dõi cây thường xuyên trong giai đoạn ra đọt.

Kết luận

Đọt non bị xoăn, cong hoặc biến dạng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Côn trùng chích hút, dinh dưỡng không cân đối, thời tiết bất lợi và vấn đề ở vùng rễ đều cần được xem xét.

Vì vậy, khi phát hiện đọt bất thường, bà con nên kiểm tra theo hướng đọt – lá – đất – rễ – dinh dưỡng, từ đó xác định nguyên nhân trước khi xử lý.

Chăm đúng nguyên nhân sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc thấy đọt xoăn là tăng phân hoặc phun thuốc ngay.