Giai đoạn cây ăn trái (sầu riêng, bưởi, cam, xoài, mít) bước vào thời kỳ phổng phao thịt quả (từ 50 – 80 ngày sau đậu trái). Hiện tượng nứt trái bể gai xảy ra vô cùng phổ biến. Trái bị nứt dọc thân hoặc dọc gai không chỉ làm thất thoát dầy nhựa chảy ra ngoài mà còn tạo điều kiện cho nấm bệnh (Phytophthora) và rệp sáp xâm nhập gây thối ruột. Làm trái bị rụng hoặc hạ xuống hàng phế phẩm.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích nguyên nhân sinh học và hướng dẫn quy trình 4 bước phòng trị hiện tượng nứt trái bể gai chuẩn kỹ thuật.
1. Nguyên nhân sinh học gây ra hiện tượng nứt trái bể gai
Sự mất cân bằng giữa tốc độ phát triển thịt quả và độ co giãn của vỏ quả là nguyên nhân cốt lõi:
- Sốc nước đột ngột: Nắng gắt kéo dài làm vỏ quả bị xơ cứng. Khi gặp mưa lớn bất chợt, bộ rễ hút nước quá nhiều đẩy lên làm ruột trái phồng to quá nhanh, xé rách lớp vỏ bên ngoài gây nứt dọc.
- Thiếu hụt Canxi và Bo: Canxi là thành phần cấu tạo nên lớp vách tế bào. Thiếu Canxi khiến vỏ quả bị mỏng, giòn, giật hộc và mất khả năng co giãn.
- Dư thừa phân Đạm: Bón quá nhiều phân NPK đạm cao giai đoạn nuôi trái làm tế bào thịt quả lớn nhanh gấp nhiều lần so với tốc độ phát triển của mô vỏ.

2. Quy trình 4 bước kỹ thuật xử lý nứt trái bể gai cấp tốc
2.1. Bước 1: Điều chỉnh chế độ tưới nước “nhấp nháy”
- Tưới giữ ẩm: Duy trì tưới nước đều đặn mỗi ngày vào sáng sớm với lượng nước vừa đủ (tưới nhấp 5 – 10 phút/lần).
- Tuyệt đối không: Để đất bị khô nẻ rồi mới tưới xả đẫm nước.
2.2. Bước 2: Phun Canxi – Bo Chelate gia cố độ dẻo vỏ quả
- Phun trực tiếp lên chùm trái và mặt dưới lá dòng Canxi – Bo dạng Chelate kết hợp vi lượng Magie và Silicon.
- Cơ chế: Canxi giúp liên kết các vách tế bào vỏ chắc chắn. Bo làm tăng độ dẻo dai của mô vỏ. Silicon giúp vỏ gai mọc cứng cáp, chống chịu áp lực từ bên trong.
2.3. Bước 3: Ngưng bón phân Đạm hóa học, bổ sung Kali Sulphate
- Cắt giảm hoàn toàn các dòng phân NPK chứa Đạm cao.
- Bón bổ sung phân Kali Sulphate quanh mô gốc để dằn tiến trình phồng ruột quá mức.
2.4. Bước 4: Phun sát khẩn vết nứt tránh thối trái
- Đối với các trái bị nứt nhẹ trên vỏ/bể gai: Phun trực tiếp dung dịch thuốc trừ nấm gốc Đồng dạng mát để làm khô vết thương và ngăn nấm Phytophthora xâm nhiễm.
Xử lý nứt trái bể gai đòi hỏi nhà vườn phải chủ động bổ sung Canxi – Bo Chelate từ sớm (ngay khi trái vừa xả nhụy). Việc kết hợp giữa quản lý nước tưới ổn định và cân đối hàm lượng phân bón Kali. Sẽ giúp vỏ trái dẻo dai, giữ trọn hình dáng cân đối và nâng cao thương phẩm lứa trái.



