TRICHO BACILLUS
70%OM
COMBI MIXChiết cành là một trong những phương pháp nhân giống vô tính lâu đời và được áp dụng phổ biến nhất trong nông nghiệp lẫn sinh vật cảnh. Phương pháp này giúp cây con giữ nguyên vẹn 100% đặc tính di truyền tốt từ cây mẹ. Rút ngắn thời gian kiến thiết và nhanh cho thu hoạch hơn rất nhiều so với trồng từ hạt.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết khái niệm, ưu nhược điểm. Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chiết cành chuẩn khoa học giúp rễ bó bung mạnh, đạt tỷ lệ sống tối đa.
1. Chiết cành là gì? Ưu và nhược điểm của phương pháp
Chiết cành là phương pháp kích thích cành cây ra rễ ngay khi vẫn còn gắn liền với cây mẹ. Sau khi cành chiết hình thành bộ rễ hoàn chỉnh và khỏe mạnh. Cành sẽ được cắt rời khỏi cây mẹ để mang đi trồng thành một cây độc lập.
Ưu điểm
- Giữ nguyên đặc tính cây mẹ: Cây con thừa hưởng trọn vẹn các đặc tính tốt như năng suất cao, phẩm chất trái ngon. Khả năng kháng bệnh hoặc hình dáng hoa đẹp.
- Thời gian cho trái nhanh: Cây chiết cành phát triển từ mô trưởng thành nên ra hoa và đậu trái rất sớm.
- Cây thấp gọn: Cây con có chiều cao vừa phải, phân cành thấp. Thuận tiện cho việc chăm sóc, cắt tỉa và thu hoạch.
Nhược điểm
- Hệ thống rễ chùm: Cây chiết không có rễ cọc (rễ chuột) cắm sâu vào lòng đất. Nên khả năng chống chịu gió bão kém hơn so với cây trồng từ hạt.
- Hệ số nhân giống thấp: Không thể thực hiện chiết quá nhiều cành trên cùng một cây mẹ vì sẽ làm cây bị suy kiệt.
2. Quy trình 4 bước thực hiện kỹ thuật chiết cành chuẩn xác
Bước 1: Chọn cành chiết và thời điểm thực hiện
- Thời điểm: Nên tiến hành vào mùa xuân (tháng 3 – 4) hoặc mùa thu (tháng 8 – 9). Khi thời tiết mát mẻ, cây đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh.
- Tiêu chuẩn cành: Chọn cành bánh tẻ (không quá già, không quá non). Nằm ở phần giữa tầng tán, đón đầy đủ ánh nắng. Cành khỏe mạnh, vỏ nhẵn bóng, không bị sâu bệnh phá hại.
Bước 2: Kỹ thuật khoanh vỏ và cạo lớp màng tủy
- Khoanh vỏ: Dùng dao sắc khoanh 2 vòng tròn xung quanh cành chiết. Khoảng cách giữa 2 vết khoanh bằng 1.5 – 2 lần đường kính cành. Bóc bỏ lớp vỏ ở giữa 2 vết khoanh.
- Cạo màng tượng tầng (Cực kỳ quan trọng): Dùng sống dao cạo nhẹ nhàng toàn bộ lớp màng chất nhầy (màng tượng tầng) bám trên thân gỗ. Để vết khoanh khô tự nhiên từ 1 – 2 ngày.
- Mục đích: Việc cạo sạch màng tượng tầng giúp cắt đứt hoàn toàn đường vận chuyển dinh dưỡng xuống dưới. Buộc cây phải tích lũy Carbohydrate tại vị trí vết cắt trên để kích thích hình thành mô sẹo và đùn rễ mới.
Bước 3: Chuẩn bị giá thể bó bầu
- Thành phần giá thể: Trộn rễ bèo tây (lục bình) rửa sạch phơi khô, xơ dừa, mùn cưa hoặc bùn ao phơi khô đập nhỏ kết hợp với phân hữu cơ mục hoai.
- Độ ẩm: Phun nước làm ẩm giá thể sao cho khi nắm chặt trong tay, nước chỉ rỉ nhẹ qua kẽ ngón tay (độ ẩm đạt khoảng 70%).
Bước 4: Thao tác bó bầu và chăm sóc
- Bó bầu: Áp đều giá thể đã chuẩn bị xung quanh vị trí vết khoanh vỏ. Dùng nilon trong suốt bọc kín bên ngoài và dùng dây ni lông buộc chặt hai đầu để ngăn nước mưa lọt vào làm thối rễ hoặc thất thoát độ ẩm.
- Cắt cành trồng: Sau 1.5 – 3 tháng (tùy theo loại cây). Khi quan sát qua lớp nilon thấy bộ rễ cám chuyển từ màu trắng sang màu vàng ngà hoặc nâu nhạt. Tiến hành cắt cành chiết xả bớt lá rồi đem giâm trong bầu đất trước khi trồng ra vườn.
3. Những lưu ý quan trọng để nâng cao tỷ lệ sống khi chiết cành
- Không bó bầu khi vết khoanh còn quá ướt: Nếu bó bầu ngay khi vừa khoanh vỏ mà chưa cạo màng nhầy, cây sẽ tự liền vỏ mà không ra rễ.
- Buộc chặt hai đầu bạt nilon: Đảm bảo bầu đất không bị xoay hoặc bị úng nước khi có mưa lớn.
- Tỉa bớt lá sau khi cắt cành: Khi cắt cành chiết rời khỏi cây mẹ, cần tỉa bỏ 1/2 – 2/3 diện tích bộ lá. Giảm thiểu sự thoát hơi nước trong khi hệ thống rễ mới chưa kịp hút nước ổn định.
Thực hiện đúng kỹ thuật chiết cành từ khâu chọn cành bánh tẻ, cạo sạch màng tượng tầng cho đến khâu phối trộn giá thể bó bầu đúng độ ẩm. Giúp nhà vườn dễ dàng nhân giống thành công các loại cây ăn quả và cây cảnh quý. Đây là giải pháp kỹ thuật đơn giản, chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người canh tác.
