Hiện tượng sầu riêng mặt quỷ là nỗi ám ảnh lớn đối với nhiều nhà vườn. Trái bị biến dạng vặn vẹo khiến giá trị thương phẩm sụt giảm nghiêm trọng. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bà con bảo vệ nhan sắc cho trái sầu riêng hiệu quả.
1. Dấu hiệu nhận biết sầu riêng mặt quỷ và thời điểm bùng phát
Trái sầu riêng mặt quỷ là thuật ngữ mô tả những trái bị biến dạng vỏ và gai từ sớm. Bà con có thể dễ dàng nhận biết hiện tượng này qua ba đặc điểm đặc trưng dưới đây.
Các đặc điểm nhận dạng sầu riêng mặt quỷ đặc trưng
Dấu hiệu rõ nhất là các gai trên vỏ chụm lại thành từng đám cứng ngắc. Bề mặt vỏ không xanh bóng mà chuyển sang màu xám xịt hoặc nâu cám sần sùi. Phần vỏ bị bó không thể giãn nở khiến toàn bộ trái bị vặn xoắn vẹo vọ.
Thời điểm xuất hiện mầm mống mầm bệnh
Hiện tượng này thường bắt đầu từ giai đoạn chạy trái sau khi hoa rụng cánh khoảng mốt tuần. Đến khi trái bằng quả cam, các vết sẹo bó gai mới bắt đầu hiện rõ mồn một.

2. Nguyên nhân chính khiến trái sầu riêng bị bó gai mặt quỷ
Tác nhân trực tiếp và duy nhất gây ra hiện tượng mặt quỷ chính là bọ trĩ hại sầu riêng. Bọ trĩ dùng miệng chích sâu vào các tế bào non tại khe giữa các gai sầu riêng.
Tế bào tổn thương khiến cây tiết ra nhựa để tự hàn gắn vết thương trên vỏ trái. Lượng nhựa này đóng vai trò như keo dính làm các gai non bị dính chặt lại. Khi trái lớn lên, phần vỏ bị bó không thể giãn nở gây nên hiện tượng méo trái.
Bọ trĩ phát triển rất mạnh trong điều kiện thời tiết nắng nóng và khô hạn kéo dài. Những chùm trái mọc quá dày tạo thành nơi trú ẩn lý tưởng cho bọ trĩ sinh sôi. Việc lạm dụng thuốc hóa học tiêu diệt thiên địch cũng khiến bọ trĩ bùng phát mạnh mẽ.

3. Tác hại kinh tế nghiêm trọng của hiện tượng sầu riêng mặt quỷ
Những trái mặt quỷ thường bị thương lái phân vào hàng dạt hoặc hàng kem khi thu mua. Giá hàng dạt chỉ bằng một nửa so với giá sầu riêng hàng nhất đóng thùng xuất khẩu. Tỷ lệ mặt quỷ cao khiến nhà vườn thất thu hàng chục triệu đồng mỗi vụ thu hoạch.
Tại những điểm bị bó gai, lớp vỏ trở nên chai lì và dễ nứt khi phóng trái. Vết nứt tạo điều kiện cho các loại nấm bệnh xâm nhập gây thối trái nghiêm trọng. Lớp vỏ xám xịt cũng khiến bà con rất khó quan sát độ chín thực tế của trái. Trái xấu mã làm giảm uy tín thương hiệu của nhà vườn trên thị trường tiêu thụ.
4. Quy trình trị bọ trĩ hại sầu riêng bảo vệ trái non an toàn
Để ngăn chặn hiện tượng mặt quỷ, bà con cần thực hiện quy trình phòng trị nghiêm ngặt.
Giai đoạn phòng ngừa sớm trên bông
Nhà vườn tiến hành tỉa bớt các chùm bông quá dày để tạo độ thông thoáng cho cây. Phun một đợt thuốc ngừa bọ trĩ trước khi hoa nở khoảng 3 đến 5 ngày.
Giai đoạn bảo vệ trái non sau đậu
Ngay sau khi rụng cánh hoa, bà con phun thuốc định kỳ 7 đến 10 ngày một lần. Tuyệt đối không dùng các dòng thuốc nhũ dầu EC nóng gây cháy gai và rụng trái. Bà con nên ưu tiên chọn các dòng thuốc dạng WG, SL hoặc chế phẩm sinh học. Phun bổ sung Amino Acid kết hợp Canxi Bo giúp làm mềm mô và tái tạo vỏ.
Kỹ thuật phun thuốc trị bọ trĩ đạt hiệu quả cao
Bà con nên tiến hành phun thuốc vào lúc sáng sớm hoặc thời điểm chiều mát trong ngày. Đưa vòi phun kỹ vào trực tiếp các chùm trái non để diệt sạch bọ trĩ. Hãy luân phiên đổi hoạt chất thuốc sau mỗi 2 đến 3 lần phun để tránh kháng.
5. Tỉa bỏ trái mặt quỷ để tối ưu hóa năng suất vườn cây
Những vết gai dính chùm do bọ trĩ gây ra là tổn thương vật lý không thể phục hồi. Việc giữ lại trái méo chỉ làm lãng phí nguồn dinh dưỡng nuôi dưỡng các trái khỏe mạnh.
Bà con nên tiến hành tỉa trái vào hai giai đoạn chính để loại bỏ mầm mống. Lần thứ nhất thực hiện khi trái bằng quả trứng gà để loại bỏ trái vặn vẹo. Lần thứ hai tiến hành khi trái bằng nắm tay để tuyển chọn lại những trái đẹp.
Bà con hoàn toàn có thể kết hợp vi lượng Chelate với phân hữu cơ để phục hồi cho cây sầu riêng bị bọ trĩ tấn công. Tuy nhiên, đối với loại phân hữu cơ có hàm lượng đạm cao, bà con cần cân nhắc kỹ thời điểm và cách dùng.

